بی کربنات سدیم با فرمول شیمیایی NaHCo3 که بیشتر با نام جوش شیرین میشناسیم، یکی از نمک های سدیم است که در ترکیب با اسید کربنیک تنها یک هیدروژن اسیدی آن با سدیم جایگزین شده است. جوش شیرین درحالت جامد، به شکل گرانول یا پودرهای كریستالی، با رنگ سفید، بیبو، دارای خاصیت بازی است و كمی قابل حل بوده و به مقدار كمی در اتانول حل میشود. جوش شیرین جاذب رطوبت و بوگیر است. جوش شیرین در طبیعت به فرم کانی ناکولیت (nahcolite) یافت می شود و استفاده از آن به شکل امروزی که توضیح داده شد از قرن 17 میلادی توسط یک شیمیدان فرانسوی تهیه گردید. از آن در صنایع مختلف از جمله صنعت غذا، کشاورزی، نساجی، تولید پلاستیک، پزشکی، تهیه مواد آرایشی و بهداشتی و… استفاده میکنند. در خانه می توان از آن استفاده های زیادی کرد که به چند مورد از آن اشاره می کنیم:
کاربردهای خانگی جوش شیرین چیست؟
جوش شیرین و پخت نان و کیک خانگی
اولین کاربرد جوش شیرین در خانه تهیه نان، کیک و شیرینی خانگی است. شاید این سوال برای شما نیز پیش آمده باشد که جوش شیرین چگونه در این مواد غذایی باعث بهبود کیفیت پخت و ترد و حجیم شدن آنها می شود. پاسخ این سوال این است که جوش شیرین خود یک باز یا قلیا است در مجاورت با آب و رطوبت با اسید موجود در خمیر آنها مانند آبلیمو، ماست، سرکه و … واکنش داده و گاز دی اکسید کربن تولید می کند که این گاز بوجود آمده باعث حجیم شدن نان و کیک های خانگی که در پخت آن از جوش شیرین استفاده شده است می گردد این عمل آوری توسط جوش شیرین بسیار سریع انجام میشود تا جایی که استفاده از آن برای صرفه جویی زمان در تهیه نان در بسیاری از نانوایی ها رایج میباشد. همچنین در فرمول تولید بیکینگ پودر که یک عامل عمل آورنده در پخت کیک و شیرینی می باشد نیز استفاده می شود.
با جوش شیرین ماشین لباسشویی خود را تمیز کنید
جرم ها و رسوبات باقیمانده در ماشین لباسشویی در دراز مدت باعث خراب شدن قسمت های مختلف آن می شود که برای جلوگیری از جمع شدن این جرم ها می توانیم از جوش شیرین به عنوان یک جرم گیر استفاده کرده و هر 6 ماه یک بار در مخزن پودر ماشین لباسشویی، جوش شیرین ریخته و با روشن کردن دستگاه به جوش شیرین اجازه دهیم تا ما را از شر این رسوبات خلاص کند.
با جوش شیرین بوی کهنگی کتاب های قدیمی را از بین ببرید
می توانیم با پاشیدن جوش شیرین در لابلای صفحات کتاب های آسیب دیده و قدیمی، بوی کهنگی که در این کتاب ها مانده است را برطرف کنیم. برای این کار باید بگذاریم تا جوش شیرین چند روزی در لابلای کتاب باقی بماند.
بوگیری جوش شیرین
با قرار دادن یک کاسه کوچک که در آن جوش شیرین ریخته ایم در یخچال از شر بوی بد آن خلاص شویم، همچنین اگر کمی جوش شیرین در کفش خود بگذارید به عنوان یک بو گیر جلوی بوی بد پا را می گیرد. برای از بین بردن بوی بد دهان بعد از مصرف غذاهایی مانند سیر و پیاز کافیست به اندازه سر قاشق چای خوری جوش شیرین را در نصف لیوان آب ریخته و با این محلول دهان خود را شستشو دهید تا بوی بد آن گرفته شود. خلاصه در هر جایی که نیاز به از بین بردن بوی بد می باشد می توان از جوش شیرین استفاده کرد. مثلا حتی می توان با جوش شیرین دست و یا پا را شستشو داد تا بوی بد آن گرفته شود. حتی از آن می توان به عنوان بوگیر زیر بغل استفاده کرد که به این منظور مقداری از آن را بر زیر بغل بمالید.
با جوش شیرین گرفتگی فاضلاب را برطرف کنید
برای این منظور سه قاشق غذاخوری جوش شیرین را درون 5 لیوان آب ریخته و بعد از اتمام کار درون لوله فاضلاب وارد کنید تا جرم ها و رسوبات را از بین ببرد. این کار علاوه بر جرم گیری، بوی بد فاضلاب را نیز از بین میبرد.
از جوش شیرین برای ضد عفونی کردن میوه و سبزیجات استفاده کنید
با شروع کرونا و ضد عفونی کردن همه لوازم پس از خرید و ورود آنها به منزل، جوش شیرین بهترین گزینه برای ضد عفونی بهتر آنها می باشد. برای این منظور کافیست سبزی و یا میوه را در ظرف آبی خیسانده و در آن مقداری جوش شیرین بریزید و بگذارید تا 3 دقیقه بماند تا ضد عفونی شود و سپس آبکشی نمایید.
جوش شیرین و پوست صورت و بدن
برای از بین بردن لکه های قارچی روی پوست یا کهیر و حتی کم کردن حرارت بدن هنگام تب درون وان حمام 2 فنجان جوش شیرین بریزید و با قرار گیری در آن به مدت چند دقیقه تاثیر آن را ببینید. همچنین برای از بین بردن اثر سوزش و خارش حشرات کافیست تا مقداری جوش شیرین را با آب به صورت پودر درآورید و روی این نقاط قرار دهید. همینطور می توان ماسک با جوش شیرین برای پوست صورت و مراقبت از آن تهیه نمود.
حذف حشرات خانگی با جوش شیرین
کافیست تا مقداری جوش شیرین را در مسیر رفت و آمد مورچه و سوسک ها بپاشید، بعد از مدتی مشاهده خواهید کرد که چطور جوش شیرین باعث حذف آنها گردیده است.
با جوش شیرین برس و شانه های خود را تمیز کنید
برای از بین بردن جرم های چسبیده به برس و شانه ها کافیست تا درون ظرفی آب را به جوش آورید و بعد از روی حرارت برداشته و یک فنجان جوش شیرین در آن بریزید و سپس برس و شانه را درون آن فرو ببرید تا جرم ها از آن کاملا جدا شود. دقت شود تا حرارت زیاد به شانه ها آسیب نرساند.
جوش شیرین و بهداشت دهان و دندان
علاوه بر اینکه قرقره کردن با آب و جوش شیرین تا حد زیادی عفونت های دهانی را کاهش می دهد، برای سفید کردن دندان ها نیز کافیست روی مسواک خود را به جوش شیرین آغشته کنید و بر روی دندان ها بمالید تا باعث سفید شدن دندان هایتان شود.
چسبندگی و نریختن گوشت کباب کوبیده با جوش شیرین
برای ترد کردن گوشت کباب کوبیده یا غیر کوبیده فقط کافیست تا به گوشت مرینت شده مقداری جوش شیرین افزوده و بگذاریم تا 3 ساعت بماند. این کار در پخت کباب کوبیده تاثیر مطلوبی داشته و باعث چسبندگی گوشت به هم و جلوگیری از ریزش آن هنگام پخت می شود.
شرایط نگهداری جوش شیرین در خانه
عموما در دسته مواد شیمیایی بی خطر دسته بندی می شود و در هوای خشك و حرارت اتاق پایداری معمولی دارد. در هوای مرطوب به آرامی تجزیه شده و دی اكسیدكربن از دست میدهد، بنابراین بهتر است آن را در یک ظرف در بسته و در جای خشک نگهداری نمود تا در صورت استفاده حداکثر کارایی را داشته باشد.
مضرات مصرف جوش شیرین
با این همه خواص جوش شیرین که گفته شد، بهتر است از آن کمتر در مواد غذایی و خوراکی های خود استفاده کنیم. به خصوص در کشور ما که استفاده از جوش شیرین در پخت نان بسیار رایج میباشد، بهتر است تا از منابع مطمئنی که در نان جوش شیرین نمیریزند، نان را تهیه کنیم تا دچار مشکلات زیر نشویم. همچنین میتوانیم از نان های عمل آمده از خمیر مایه در منزل تهیه کنیم تا از مزایای آن بهره مند شویم:
- به دلیل وجود سدیم در جوش شیرین برای بیماران قلبی و عروقی خطرناک میباشد.
- با به هم زدن حالت اسیدی معده باعث بوجود آمدن مشکلات معده و دستگاه گوارش میگردد.
- موجب اختلال در جذب کلسیم و فسفر بدن شده و درنتیجه باعث بوجود آمدن پوکی استخوان و فساد دندان ها میگردد.
- با به هم زدن حالت اسیدی معده جذب آهن در معده را کاهش داده و مصرف مداوم آن موجب کم خونی و کاهش هموگلوبین خون میگردد.
- با ایجاد تغییراتی در دستگاه گوارش سبب افزایش جذب فلزات سنگین نظیر کادمیــوم، سرب و جیوه شده که باعث کمخونی ناشی از مسمومیت با فلزات سنگین، تنگی نفس و عوارض کلیوی میشود.
- نان عمل آمده با جوش شیرین دارای کیفیت پایین از لحاظ عطر و طعم، مدت ماندگاری و رنگ میباشد.
مجموعه رویسا با نیم قرن سابقه درخشان در حوزه صنعت غذایی کشور، تولید کننده انواع آردها، ادویه جات، پودر و مواد گرانولی است. برای بازدید و خرید از محصولات رویسا، به فروشگاه اینترنتی رویسا مراجعه نمایید. شما میتوانید جوش شیرین را از رویسا تهیه نمایید. رویسا گلچینی از بهترین هاست.
