هر روز با عشق و علاقه ظرف پرنده خود را با آب و دانه پر میکنید و گمان میکنید تنها با این تغذیه، سالم و خوشحال میماند. اما واقعیت این است که همین ظرف کوچیک آینده پرنده شما را تعیین میکند و اگر غذا سالم نباشد، به مرور زمان باعث از بین رفتن این موجود زنده میشود. درست است که پرنده ها نمیتوانند با ما صحبت کنند که چرا مثل قبل شاد نیستند، اما تنها راه حرف زدنشان با ما از طریق همین پرها، چشم ها، جنب و جوش و بازیگوشی آنهاست.
چرا تغذیه پرندگان اهمیت دارد؟
بدن هر پرنده با توجه به محیط طبیعی و سبک زندگی اش طراحی شده است و نمیتوانید برای همه پرندگان، رژیم غذایی یکسان در نظر بگیرید. برای مثال پرنده ای که دانه های سبک میخورد با پرنده ای از میوه گیاهان و حشرات تغذیه میکند نیازهای کاملا متفاوتی دارد.
اگر این موضوع نادیده گرفته شود پرنده به مروز زمان دچار ضعف، بیماری های داخلی، ریزش پر و در نهایت کاهش طول عمر میگردد؛ به همین خاطر هیچوقت تغذیه درست پرندگان را نادیده نگیرید.
اصول تغذیه پرندگان مختلف
مرغ عشق؛ پر تحرک و نیازمند تنوع غذایی
مرغ عشق یک پرنده کوچک و اجتماعی است که نیاز به تغذیه متنوع و متعادل دارد تا سلامت جسمی، نشاط و پرهایش حفظ شود. رژیم غذایی صحیح مرغ عشق، راز کلیدی سلامت و طول عمر این پرنده است.
دانه ها و غذای اصلی مرغ عشق
مرغ عشق بسیار پر انرژی است و بدنش سوخت و ساز بالایی دارد. این پرنده در طبیعت از دانه های وحشی و رسیده گیاهان، ارزن، علف و برگ درختان تغذیه میکنند. غذای اصلی مرغ عشق هایی که باید همیشه در قفس باشند، شامل ترکیبی از ارزن (80%) و تخم کتان (20%) است و باید همیشه در دسترسشان باشد.
علاوه بر آن بخش دیگری از غذای این پرنده را سبزیجات تازه شامل کاهو، اسفناج، هویج، کدو، بروکلی، گشنیز و بذر شاهدانه، خرفه، شغلم و کلم تشکیل میدهد.
قناری؛ نیازمند رژیم متعادل
قناری یکی از محبوب ترین پرندگان زینتی است که به صدای دلنشین، رنگ زیبا و روحیه حساسش معروف است. تغذیه درست قناری نقش مهمی در کیفیت آواز، سلامتی و طول عمر دارد.
دانه هایی مثل تخم کتان، ارزن ریز، شاهدانه، تخم شلغم، تخم کاهو و مخلوط چند دانه بهترین انتخاب برای تغذیه روزانه قناری است. البته باید توجه داشته باشید که دانه ها، تازه و بدون کپک باشد و هر چند روز یک بار تعویض شود. در کنار این دانه ها میتوانید از سبزیجات تازه مثل کاهو، جعفری، برگ کلم و هویج رنده شده به مدت 2 تا 3 بار در هفته استفاده کنید.
طوطی و طوطی سانان بزرگ؛ رژیم متنوع
طوطی ها جزو باهوش ترین پرندگان هستند که قدرت یادگیری آنها حتی با کودک خردسال قابل مقایسه است. تغذیه درست طوطی کلید شادی و طول عمر آن است و اگر غذای آنها مناسب نباشد ممکن است پرنده شما بداخلاق شود و تغییر روحیه دهد.
دانه ها و غذاهای طوطی
غذای اصلی طوطی در طول روز از مخلوط دانه های باکیفیت مثل ارزن، تخم کتان و مقدار کمی تخم آفتاب گردان و شاهدانه به دست میآید. پلت مخصوص طوطی هم کامل ترین غذای ویتامین دار و کنترل شده ی طوطی است. برای شادابی و تقویت ایمنی طوطی ها هم میتوانید از سبزیجات و میوه های مجاز 2 الی 3 بار در روز و به مقدار کم استفاده کنید.
سبزیجات تازه مثل جعفری، اسفناج، هویج، کاهو، کلم، کدو تنبل، ذرت، میوه های مجاز و بی خطر شامل سیب بدون هسته، موز، انگور، گلابی، پرتقال، نارنگی، انار، تمشک، توت فرنگی گیلاس و هلو بدون هسته است که برای طوطی ها مناسب میباشد.
عروس هلندی؛ اجتماعی و حساس به کمبود ویتامین
عروس هلندی پرنده ای مهربان، اجتماعی و وابسته است که در زمان کوتاه با صاحبش ارتباط عاطفی بر قرار میکند و اگر تنها بماند یا به آن بی توجهی کنید ممکن است افسرده و بد اخلاق شود. عروس هلندی کنجکاو و بازیگوش است و با حرکات و صداها واکنش نشان میدهد. اگر تغذیه عروس هلندی درست و با آن تعامل روزانه داشته باشید، این پرنده به یک همراه شاد و دوست داشتنی تبدیل میشود.
تغذیه سالم برای عروس هلندی
عروس هلندی برای سالم، شاد و فعال ماندن به غذای متنوع و متعادلی نیاز داره که باید بر پایه مخلوط دانه های باکیفیت و پلت مخصوص و مشابه غذای طوطی باشد تا ویتامینها و مواد مغذی لازم را تامین نماید. علاوه بر این موارد شما میتوانید میوهها و سبزیجات تازه مثل سیب بدون هسته، موز، انگور، هویج و بروکلی را به صورت روزانه یا چند روز در هفته برای تغذیه عروس هلندی استفاده کنید تا پرنده فیبر، ویتامین و آنتیاکسیدان کافی دریافت نماید.
همچنین میتوانید 1 تا 2 بار در هفته از سفیده تخم مرغ پخته، جوانه گندم یا مغزهای کم چرب برای تقویت عروس هلندی استفاده کنید.
معرفی: مکمل پروتئینی برای زنبور عسل
طوطی های کوچک؛ ظریف، پر انرژی و حساس
طوطی های کوچک (مرغ عشق، فیشر، توکا کوچک و…) عاشق پروازهای کوتاه و بازیگوشی هستند و سریع با صاحب خود ارتباط برقرار میکنند. این طوطی ها کنجکاو هستند و بی توجهی باعث افسردگی و جیغ کشیدن آنها میشود.
تغذیه طوطی های کوچک
طوطی های کوچک به رژیم غذایی متعادل نیاز دارند تا سرحال و شاداب بمانند و انرژی مورد نیازشان تامین گردد. تغذیه این طوطی ها بر پایه مخلوط دانه های با کیفیت مثل تخم کتان، ارزن، جو دوسر و به مقدار کم تخم آفتاب گردان و شاهدانه میباشد. در کنار این دانه ها میتوانید از پلت های مخصوص طوطی های کوچک استفاده کنید که به تامین ویتامین ها، پروتئین و چربی لازم برای فعالیت روزانه کمک میکند.
علاوه بر آن میوه ها و سبزیجات تازه مثل سیب بدون هسته، موز، انگور، هویج، بروکلی و فلفل دلمه ای برای تامین فیبر و ویتامین ها ضرورت دارد.
سفیده تخم مرغ پخته، پودر سفیده تخم مرغ ، جوانه نیم کوب، پودر جوانه گندم و مقدار کمی مغزهای خرد شده را میتوانید برای تقویت به پرنده بدهید.
کبوتر؛ غلات خوار و پر انرژی
کبوترها پرندگانی آرام، وفادار و اجتماعی هستند که اگر در محیط مناسبی نگهداری شوند میتوانند روابط خوبی با صاحب خود بسازند و به حضور انسان ها عادت کنند. کبوترها بر خلاف طوطی ها آرام و محتاطانه سپری میکنند و پرواز کوتاه و منظم دارند. کبوترها هوش بالایی دارند و میتوانند مسیرها، مکان های امن و حتی صداهای صاحب خود را تشخیص دهند.
رژیم غذایی کبوترها
رژیم غذایی کبوترها بر پایه دانه ها و غلات خرد شده شامل ذرت خرد شده، گندم، جو، ارزن، سورگم و گاهی اوقات برنج نیم دانه است. در کنار این موارد میتوانید از مقدار کمی حبوبات پخته یا خیسانده مثل نخود و عدس هم برای تامین پروتئین به خصوص در زمان رشد، پرریزی یا جفت گیری استفاده شود.
غذای تقویتی برای کبوتر
برای تقویت کبوترها میتوانید هفته ای یک تا دو بار از جوانه گندم، سبزیجات خرد شده مثل کاهو و مقداری اسفناج و مکمل های معدنی استفاده کنید. این ترکیبات به سلامت پرها، تقویت استخوان ها و سیستم ایمنی کمک میکند. نکته خیلی مهم در مورد غذای کبوترها نیاز آنها به شن، سنگ ریزه و کلسیم طبیعی برای هضم بهتر غذا است. به همین خاطر بهتر است در کنار غذای پرندگان از صدف خرد شده، کف دریا یا شن مخصوص پرندگان استفاده شود.
مرغ مینا؛ همه چیز خوار با حساسیت به آهن
مرغ مینا از باهوش ترین و اجتماعی ترین پرندگان خانگی است که بخاطر توانایی بالا در حرف زدن و تقلید صدا محبوب شده است. غذای مرغ مینا بر خلاف سایر پرندگان است و رژیم غذایی خاص خود را دارد.
مرغ مینا در طبیعت از حشرات کوچک و پروتئین های حیوانی، میوه ها و سبزیجات تازه تغذیه میکند و اگر به آن دانه و غلات بدهیم ویتامین ها و مواد معدنی را به خوبی دریافت نمیکند و دچار کمبود ویتامین، ضعف پرها، چاقی و مشکلات کبدی میشود.
برای تغذیه مرغ مینا میتوانید از آجیل و دانه ها، پلت های مخصوص مرغ مینا و پرندگان حشره خوار (بدون آهن)، میوه ها، سبزیجات و سایر مواد غذایی مجاز استفاده کنید. در کنار پلت ها میتوانید هفته ای 1 تا 2 بار و به مقدار کم، کرم میلورم را هم در وعده های غذایی مرغ مینا قرار دهید.
خروس و مرغ لاری؛ برای میدان
لاری از نژادهای بسیار مقاوم و ورزشکاری پرندگان است و تغذیه اش نقش مهمی در افزایش قدرت، استقامت و رشد عضلانی دارد. تغذیه مرغ لاری بر پایه ذرت، جو، گندم و ارزن است و بهتر است قبل از مصرف خیسانده شود تا هضم راحت تری داشته باشد. تنها دانه برای تغذیه لاری ها کافی نیستند؛ زیرا لاری نیاز به پروتئین بیشتری برای عضله سازی و انرژی در میدان دارد. به همین خاطر مکمل هایی مثل پودر سفیده تخم مرغ، کنسانتره سویا، پروتئین سویا ایزوله، پودر گوشت، پودر ماهی، مواد مغذی و کنسانتره های آماده در کنار آب و سبزیجات برای تغذیه تقویتی به مرغ و خروس لاری داده میشود.
تغذیه تقویتی برای لاری
● تخم مرغ آبپز
● کرم میلورم یا کرم خاکی
● پودر ماهی یا پودر گوشت
● پلت های مخصوص لاری با پروتئین بالا
● مکمل های ویتامینه و کلسیم
● پودر سفیده تخم مرغ
● کنسانتره و پروتئین سویا ایزوله
● جوپرک یا ذرت برای قبل از تمرین
تغذیه پرندگان در شرایط خاص
بدن پرندگان در بعضی از دوره ها فشار بیشتری را متحمل میشود و اگر در آن دوران تغذیه درست نادیده گرفته شود، پرنده خیلی زود ضعیف و بیمار میشود. در این شرایط باید رژیم غذایی پرنده را تغییر دهید و از تغذیه مناسب برای کمک به تقویت و سلامتی پرنده استفاده کنید.
✔️ در زمان بیماری پرنده ها بیحال، کم تحرک و بی اشتها میشوند و باید از غذاهای نرم و سبک، تخم مرغ آبپز له شده، پلت خیسانده شده، آب تازه و ولرم به همراه مولتی ویتامین به عنوان تغذیه سالم پرنده مورد استفاده قرار گیرد.
✔️ در زمان سرما پرندگان انرژی بیشتری صرف میکنند و سوخت و ساز بدنشان افزایش مییابد. به همین خاطر باید دانه های پر انرژی، جوانه گندم، تخم مرغ و مغز آسیاب شده و آب بدون یخ زدگی را برای تغذیه به پرنده بدهید.
✔️ در فصول گرم سال پرندگان در خطر کم آبی و ضعف زیاد هستند. در این زمان تغذیه مناسب شامل میوه های آبدار، سبزی تازه، غذای سبک است و چندبار در روز آب پرندگان را تعویض کنید تا از گرمازدگی پرندگان جلوگیری گردد.
✔️ حساس ترین دوران زندگی پرندگان از تولد تا سه ماهگی است که دوره رشد تلقی میشود و اگر به خوبی مدیریت شود پرنده تا آخر عمر قوی میماند.
اشتباهات رایج در تغذیه پرندگان
❌ تغذیه رایج و یکنواخت برای مثال تنها با مصرف دانه یا یک نوع غذا باعث کمبود ویتامین، پرریزی و ضعف پرندگان میشود؛ به همین خاطر بهتر است از ترکیب غلات سالم، در کنار پروتئین، میوه و سبزیجات مورد استفاده قرار گیرد.
❌ از دادن خوراک انسانی به پرندگان مثل نمک، ادویه، شکلات، چای، قهوه، غذای چرب و سرخ کرده پرهیز گردد؛ زیرا باعث آسیب رسیدن به کبد، مسمومیت و مرگ ناگهانی میشود.به طور روزانه ظرف پرندگان را بشویید و آب تمیز و سالم درون آن بریزید تا از عفونت و اسهال جلوگیری شود.
❌ از قفس کوچک برای نگهداری پرندگان پرهیز کنید و محیط پرنده را هر هفته تمیز و ضد عفونی کنید تا دچار افسردگی و بیماری های تنفسی نشود.
❌ پرنده به خواب شبانه احتیاج دارد و تاریکی، نور زیاد و بی نظمی باعث ضعف، اختلالات هورمونی و عصبی شدن پرنده شما میگردد.
❌ جا به جایی، سر و صدا و استرس زیاد موجب ترسیدن پرنده و در نهایت ریزش پر، کم اشتهایی و به مرور زمان مریضی میشود.
❌ مولتی ویتامین و کلسیم های لازم برای پرندگان باید به صورت هفتگی در کنار تغذیه مفید در نظر گرفته شود.
جمع بندی و توصیه نهایی
در پایان باید گفت که سلامت، نشاط و طول عمر پرندگان رابطه مستقیمی با نوع تغذیه، شیوه نگهداری و میزان توجه صاحب آن دارد. هیچ پرنده ای بدون رعایت این موارد و تنها با مصرف دانه سرحال نمیماند و این موضوع حاصل مراقبت های اصولی و تغذیه مناسب است.
توجه داشته باشید نیازهای تغذیهای پرندگان مختلف با یکدیگر متفاوت است. برای مثال تغذیه پرندگانی مثل قناری، مرغ عشق، طوطی، مرغ مینا با سایر پرندگان زینتی از نظر میزان پروتئین، میوه، سبزیجات، دانه و مکمل متفاوت است و نمیتوان رژیم غذایی یکسان برای تمام پرندگان در نظر گرفت. به همین خاطر باید با آگاهی و دقت، برنامه غذایی مناسب برای پرنده خود تنظیم کنید و همزمان به محیط و بهداشت آن توجه داشته باشید.
