وجود محصولاتی با ظاهر زیبا که فاقد طعم و خاصیت هستند را به دلیل استفاده بی‎رویه از کودها، آفت‎کش‎ها و باقی‎ماندن ترکیبات آن‎ها در محصولات می‌توان دانست. علاوه بر آن برخی از محصولات خارج فصل وارداتی، دستخوش دستکاری ژنتیکی می‌باشند که باعث تغییر در باکتری‎های موجود در روده شده و مقاومت بدن به آنتی‎بیوتیک را افزایش می‎‌دهند.
از این روز؛ این روزها با توجه به آگاهی مردم، مصرف محصولات ارگانیک تقاضای بیشتری پیدا کرده باشد.

اما محصولات یا غذای ارگانیک دقیقاً چیست؟

غذاهایی که از تولید ارگانیک به دست می‌آیند، چیزی فراتر از محصولاتی هستند که صرفاً از یک مزرعه ارگانیک می‌آیند. برای مثال، تعداد مجاز مواد افزودنی خوراکی بسیار کمتر از محصولات معمولی است. بارزترین ملاک تشخیص محصولات ارگانیک با توجه به بافت آنها که نه خیلی نرم و نه خیلی سفت می‌باشد طعم و بوی برگرفته از طبیعت آن‎ها است.
سیستم کنترلی (حتی برای مواد غذایی ارگانیک وارداتی) پیچیده است و فرآیند را از مزرعه تا میز غذا، شفاف می‌کند.
در ادامه این مطلب با نکات مهم فرآیند تولید این محصولات بیشتر آشنا می‌شوید.

برای خرید محصولات بدون گلوتن وارد فروشگاه رویسا شوید:

بیشتر بخوانید: همه چیز در مورد رژیم بدون گلوتن

مراحل اصلی تولید محصولات ارگانیک

فرایند تولید محصولات ارگانیک مجموعه‌ای از اقدامات و روش‌هاست که با هدف حفظ کیفیت، سلامت محصول، و محیط زیست، از مزرعه تا رسیدن به دست مصرف‌کننده، بدون استفاده از مواد شیمیایی مصنوعی و اصلاح ژنتیکی (GMO) انجام می‌شود.
این فرایند بر کشاورزی زیستی و دامپروری طبیعی متمرکز است و شامل مراحل کلیدی زیر است:

1- انتخاب زمین و آماده‌سازی

یکی از مهم ترین فاکتورها برای تولید محصولات ارگانیک، خاک است. خاکی که از سال ها پیش هیچ‎گونه سموم و مواد شیمیایی در آن استفاده نشده است و فقط با مواد طبیعی تقویت می‎شود رشد می‎کنند. زمین کشاورزی باید برای مدتی (معمولاً ۲ تا ۴ سال، بسته به استانداردها) عاری از هرگونه سموم شیمیایی و کودهای مصنوعی باشد. این دوره به عنوان “دوره گذار” یا “تبدیل” شناخته می‌شود تا خاک، خود را احیا کند.
آزمایش‌های خاک و آب برای اطمینان از عدم آلودگی، انجام می‌شود.

2- کاشت و نگهداری (داشت)

این نکات در این مرحله مهم است:

نهاده‌های ارگانیک: در ساختار محصولات‎ ارگانیک هیچ‎گونه دست کاری ژنتیکی صورت نمی‎گیرد. استفاده از بذرهای ارگانیک و غیر تراریخته (بدون دستکاری ژنتیکی).

حاصلخیزی خاک: برای تقویت خاک، به جای کودهای شیمیایی، از روش‌هایی مانند تناوب کشت، کمپوست، کودهای دامی طبیعی، و کشت گیاهان پوششی استفاده می‌شود.

مدیریت آفات و بیماری‌ها: کنترل آفات و علف‌های هرز به روش‌های بیولوژیک و طبیعی انجام می‌شود، مانند:
استفاده از حشرات مفید (مانند کفشدوزک).
کشت مخلوط و تناوب زراعی.
استفاده از عصاره‌های گیاهی و آفت‌کش‌های طبیعی مجاز.

آبیاری: استفاده از روش‌های آبیاری مناسب و منابع آب سالم.

در نهایت رنگ و مزه این نوع محصولات‎ طبیعی و نه زیاد پررنگ یا خیلی کم‎رنگ‎تر از حد معمول هستند.

3- برداشت و فرآوری

محصولات باید در زمان مناسب برای حفظ حداکثر ارزش غذایی برداشت شوند. همچنین فرآوری محصولات (مانند خشک کردن، آبگیری یا بسته‌بندی) باید در محیطی صورت گیرد که از آلودگی متقاطع با محصولات غیرارگانیک محافظت شده باشد.

نکته: در این مرحله، استفاده از مواد افزودنی مصنوعی، نگهدارنده‌های شیمیایی، رنگ‌های خوراکی مصنوعی و اشعه‌دهی (تابش) ممنوع است.

4- گواهی‌نامه و نظارت (اخذ نشان ارگانیک)

این مرحله از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و تضمین‌کننده رعایت استانداردهاست:

تولیدکننده با یک شرکت بازرسی و گواهی‌دهنده معتبر (که توسط مراجع اعتباردهی تأیید شده است) قرارداد می‌بندد.
هر مرحله از تولید ارگانیک کنترل می‌شود. بازرس از نهاد کنترل ارگانیک مجاز دولتی، مزرعه و انبارداری، نهاده‌های مصرفی و تست آزمایگاهی خاک و محصول را بازرسی می‌کند. همه چیز باید با قوانین مقررات ارگانیک مطابقت داشته باشد؛ زیرا اگر برچسب روی بسته‌بندی «ارگانیک» می‌گوید، محصول داخل نیز باید ارگانیک باشد.
بازرسان نهاد گواهی‌دهنده از مزارع و مراکز فرآوری بازدیدهای دوره‌ای انجام می‌دهند تا از رعایت کامل استانداردهای ملی و بین‌المللی ارگانیک اطمینان حاصل کنند.
در صورت تأیید انطباق کامل با استانداردها، گواهی‌نامه و نشان “ارگانیک” برای محصول صادر می‌شود.

اصول تولید ارگانیک در دامپروری 🐄

در بخش دامپروری نیز تولید محصولات ارگانیک اصول مشابهی را دنبال می‌شود:
تغذیه: خوراک دام باید ارگانیک و بدون مواد افزودنی شیمیایی باشد.
محیط نگهداری: دام‌ها باید امکان رفتار غریزی خود (مانند چرا در فضای آزاد) را داشته باشند.
سلامت دام: استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها، هورمون‌ها و مواد شیمیایی برای رشد ممنوع است و سلامت دام با روش‌های پیشگیرانه و طبیعی حفظ می‌شود.

نکته:

نه تنها آنچه در انبار یا استخر و در مزرعه رخ می‌دهد، بلکه فرآیند تولید مواد غذایی ارگانیک را نیز مهم است. باید اطمینان حاصل شود که هیچ اختلاطی بین مواد اولیه ارگانیک و معمولی صورت نگیرد. به همین دلیل، شرکت فرآوری کننده، یعنی نانوایی، لبنیات یا کشتارگاه، باید سیستم‌های جداگانه‌ای را از لحظه تحویل تا فروش اجرا کند.

نکته: محاسبه سهم ارگانیک

بخشی از ثبت محصول نهاد صدور گواهی ارگانیک، محاسبه سهم ارگانیک یک محصول است. این فرآیند بررسی می‌کند که آیا محصول حداقل از ۹۵٪ مواد کشاورزی ارگانیک تشکیل شده است یا خیر.

در این محاسبه، موارد زیر شمارش می‌شوند:

مواد کشاورزی ارگانیک و غیرارگانیک.
مواد افزودنی بیولوژیکی و غیربیولوژیکی.
مخمر یا عصاره مخمر ارگانیک یا غیرارگانیک.

در این محاسبه، موارد زیر محاسبه نمی‌شوند:
آب
نمک
کمک فرآوری (Processing Aids)

با این حال، مواد افزودنی خوراکی مجاز و کمک‌های فرآوری (مانند نیتروژن و کربن فعال) نیز در مقررات ارگانیک مشخص شده‌اند.

بیشتر بخوانید: طرز تهیه شیر جو دوسر خانگی

سهم ارگانیک در فروش مواد غذایی | چه کسانی بیشتر مواد ارگانیک می‌خرند؟

مواد غذایی ارگانیک به‌طور فزاینده‌ای توسط تمام گروه‌های جمعیتی، به‌ویژه جوانان و خانوارهای با درآمد بالاتر خریداری می‌شوند.

چه چیزهایی به‌ویژه علاقه به محصولات ارگانیک را بر می‌انگیزند؟

✔ تغذیه آگاهانه و سالم
✔ تجربه مثبت با محصولات ارگانیک
✔ تنوع گسترده‌تر محصولات در فروشگاه‌ها
✔ تبلیغات و تخفیف‌ها
✔ نگرش شخصی نسبت به پایداری
✔ رفاه حیوانات و حفاظت از محیط زیست

برای خرید انواع محصولات سلامت محور و… وارد فروشگاه رویسا شوید:

نکته پایانی

در فرایند تولید محصولات ارگانیک میزان تولید بسیار کم است و با توجه به افزایش جمعیت، کاشت، داشت و برداشت محصولات ارگانیک پاسخ‎گوی نیاز مصرف‎کنندگان نیست.

فراموش نکنید که کلمه سالم و ارگانیک دو موضوع جدا از هم بوده و محصول ارگانیک محصولی است که از بستر سازی زمین، خاک، کاشت، داشت و برداشت آن از هیچ‎ ماده شیمیایی مصنوعی استفاده نشود.